BES fon dağılım değişikliği tek bir anda tamamlanan “A fonunu kapat, B fonunu aç” işlemi değildir. Talebin şirkete ulaşması, eski fonlar için satış emri, satış valörü, yeni fonlar için alış emri ve alış valörü ayrı aşamalardır. Uygulamada “talebiniz alındı” yazması yalnızca ilk aşamayı, “tamamlandı” yazması ise yeni payların hesaba geçtiğini ifade eder.
EGM'nin güncel rehberine göre gönüllü BES ve OKS'de fon dağılımı yılda en fazla 12 kez değiştirilebilir. Her değişiklik talebinde BEFAS fonları dahil en fazla 20 fon seçilebilir. Bu hak bir getiri garantisi veya her talebin aynı gün sonuçlanacağı taahhüdü değildir.
Fon değişikliği durumları ne anlama gelir?
| Durum | Olası anlam | Kontrol edilecek alan |
|---|---|---|
| Talep alındı / onaylandı | Tercih şirkete ulaştı; emir henüz verilmemiş olabilir | Talep tarihi ve referans numarası |
| Satış bekliyor | Eski fon için fiyat/valör oluşması bekleniyor | Fon satış valörü |
| Nakitte / alış bekliyor | Satış tamamlandı; yeni fon alış emri sürüyor | Yeni fon alış valörü |
| Kısmen tamamlandı | Fonların farklı valörleri nedeniyle bazı paylar oluştu | Fon bazlı hareketler |
| Tamamlandı | Seçilen dağılıma ait yeni paylar hesaba geçti | Yeni fon kodu, oran ve pay adedi |
| Reddedildi / iptal | Hak sınırı, eksik onay, plan kısıtı veya işlem çakışması olabilir | Ret gerekçesi |
Talep nereden ve nasıl izlenir?
- Emeklilik şirketinin resmî internet şubesi veya mobil uygulamasında ilgili BES sözleşmesi/OKS sertifikasını açın.
- “Fon işlemleri”, “fon dağılımı” veya “talep takibi” menüsünden son talebin tarihini ve referansını kaydedin.
- Eski ve yeni fon kodlarını, hedef oranları ve talebin yalnızca mevcut birikime mi yoksa gelecek katkı paylarına da mı uygulandığını kontrol edin.
- Hesap hareketlerinde satış ve alış emirlerini fon bazında izleyin. Farklı fonlar farklı valörlerle tamamlanabilir.
- İşlem tamamlandığında yeni pay adetlerini Takasbank kaydıyla karşılaştırın; aynı değerleme tarihini kullanın.
İki iş günü kuralı neyi kapsar?
EGM katılımcı rehberine göre emeklilik şirketi, fon dağılım değişikliği talebinin kendisine ulaşmasını izleyen iki iş günü içinde fon alım-satım talimatlarını vermekle yükümlüdür. Bu süre, bütün satış ve alışların iki iş gününde kesinlikle tamamlanacağı anlamına gelmez. Fonun izahnamesindeki valör, işlem gününün saati, piyasanın açık olup olmaması ve tatiller tamamlanma zamanını etkiler.
Örneğin cuma akşamı iletilen talep, şirket sisteminde pazartesi işleme alınabilir. Eski fonun satışı T+1, yeni fonun alışı T+2 valörlü ise yeni payların ekrana gelmesi birkaç iş gününü bulabilir. Kesin takvim için seçilen her fonun işlem esasını şirket ekranından okuyun.
Mevcut birikim ve gelecek katkı payı farkı
Bazı şirket ekranlarında iki ayrı tercih bulunur: mevcut birikimin dağılımını değiştirmek ve bundan sonra ödenecek katkı paylarının yönlendirileceği dağılımı değiştirmek. Yalnızca gelecekteki katkı payını seçtiyseniz eski birikiminiz önceki fonlarda kalabilir. “Talep tamamlandı ama bakiye değişmedi” durumunda ilk kontrol bu olmalıdır.
| Tercih | Sonuç |
|---|---|
| Yalnız mevcut birikim | Hesaptaki eski paylar satılır; sonraki ödemeler eski talimata gidebilir |
| Yalnız gelecek katkı payları | Mevcut paylar kalır; yeni ödemeler seçilen fonlara gider |
| Her ikisi | Mevcut birikim ve yeni ödemeler hedef dağılıma yönelir |
Menü ifadeleri şirkete göre farklıdır. Onay ekranındaki özet belgesini işlem tamamlanana kadar saklayın.
BEFAS fonu seçildiyse
Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS), sözleşmenizin bulunduğu şirket dışında kurulan uygun emeklilik fonlarını da belirli kurallar dahilinde seçmenize imkân verir. BEFAS fonunda kurucu şirket, işlem valörü ve platform takvimi farklı olabileceği için talep durumunu yalnız fon adıyla değil fon koduyla izleyin. Her talepte toplam fon sayısının 20'yi aşmaması gerekir.
100.000 TL'lik değişiklik örneği
100.000 TL güncel değerli A fonunun %60'ının B fonuna, %40'ının C fonuna taşınacağını varsayalım. Talep anındaki 100.000 TL, kesin alış tutarı değildir. A fonu satış fiyatı oluşana kadar değer değişebilir. Satıştan 98.500 TL çıkarsa yaklaşık 59.100 TL B fonuna, 39.400 TL C fonuna yönlendirilir; alış valörleri farklıysa B payları önce, C payları sonra görünebilir.
Bu ara aşamadaki toplamın kısa süreli farklı görünmesi tek başına kesinti kanıtı değildir. Satış tutarı, alış tutarı ve pay adetlerini işlem hareketlerinden kontrol edin. Açıklanamayan fark için kesinti dökümü rehberindeki yöntemi uygulayın.
Talep geciktiyse kontrol listesi
- Talebin şirkete ulaştığı tarih ve saat nedir?
- İki iş günü içinde emir verilmiş mi?
- Fonların satış ve alış valörleri nedir?
- Hafta sonu veya resmî tatil araya girmiş mi?
- Aynı sözleşmede aktarım, çıkış veya kısmen ödeme talebi var mı?
- Yıllık 12 değişiklik hakkı dolmuş mu?
- Seçilen fon plan/OKS başlangıç dönemi kurallarına uygun mu?
Gecikme açıklanamıyorsa referans numarası, talep özeti, eski/yeni fon kodları ve ekran görüntüsüyle şirketten yazılı yanıt isteyin. “Piyasa değişti, zarar ettim” ifadesi yerine emrin hangi gün verildiğini ve hangi fiyat/valörün kullanıldığını sorun.
Sık değişiklik yapmak her zaman iyi mi?
Yılda 12 kez değişiklik hakkı, bu hakkın tamamını kullanmanın gerekli olduğu anlamına gelmez. Geçmiş getiri gelecekteki performansı garanti etmez; kısa dönem fiyat hareketinin ardından fon değiştirmek düşük fiyattan satış ve yüksek fiyattan alış riskini doğurabilir. Risk profili, hedef süre, fon stratejisi ve toplam gider oranı birlikte değerlendirilmelidir.
İşlem özeti: Talebin alındığı gün, emrin verildiği gün ve payın hesaba geçtiği gün üç ayrı tarihtir. Gecikme kontrolünde bu tarihleri tek tarih gibi kullanmayın.
Sıkça sorulan sorular
Resmî kaynaklar
- EGM Katılımcı Bilgilendirme Rehberi — Fon Dağılımı
- EGM — Gönüllü BES Fonları
- EGM Çalışan Rehberi — OKS Fon Değişikliği
Son güncelleme: 18 Temmuz 2026. Fon işlem saatleri ve valörleri fon bazında değişir; şirketin işlem belgesi esastır.